camiler  laleler  ottoman history  travel photography  mosques  mimar sinan  kanuni sultan süleyman  courtyards  avlular  sultan selim ıı  osmanlı tarihi  ottoman mosques  osmanlı camileri  edirne  edirne selimiye camii  edirne selimiye mosque  şadırvan  

Güzel Edirne'nin Sultan Camileri ve Edirne Selimiye Camii avlusunun merkezindeki şadırvanın bir görüntüsü (English: Sultan Mosques of Beautiful Edirne and a view of Şadırvan at the center of Courtyard, Edirne Selimiye Mosque, Edirne Province Turkey). Şadırvan iç avlunun ortasında yer alır. Abdest almayı kolaylaştırmak için zemini, avludan biraz alçak tutulmuştur. Beyaz renkli Marmara Adası mermerinden yapılmıştır. Onaltıgen olup her köşede birer adet çeşmesi bulunur. 1808 yılında üzeri ahşap sütunların taşıdığı bir çatı ile örtülmüştür. Ancak 1910 senesi onarımında bu örtü kaldırılarak şadırvan özgün haline kavuşturulmuştur.

Devlet tahtına saadetle oturan Sultan Selim Han, Edirne'ye ileri derecede düşkün olduğu için bir camii yapılmasına emr-i humayunları oldu. Öyle bir cami ki bugüne kadar eşi benzeri olmaya. Bu değersiz kul da, öyle bir yüksek cami planı çizdi ki Edirne içinde halkın seyranı olmaya layıktır. Mimar Koca Sinan bu başarı azmi ve sırrını şöyle özetlemektedir: Acemioğlanlar arasında sağlam karakterlilere uygulanan kurallara bağlı olarak ve kendi isteğimle dülgerliği seçtim. Ustamın eli altında, tıpkı bir pergel gibi, bir ayağım sabit olarak, merkez ve çevreyi gözetledim. Sonunda, yine tıpkı bir pergel gibi yay çizerek, görgümü arttırmak için diyarlar gezmeye istek duydum.

Saadetli Padişah, Odabaşı tarafına dönerek: Caminin kapısını açmaya en layık ve en uygun kim olabilir? dediler. Odabaşı: Padişahım, Mimar Ağa kulunuz bir aziz ihtiyardır. Lokman hikmeti üzerine bu hususta en çok emeği geçen odur, deyince bütün insanların ve canlıların Padişahı, Allah'ın rahmeti ve rızası üzerine olsun: Gel azizim, bina eylediğin, gönül temizliği ve dua ile yine öncelikle senin açmak gerekir, deyip dua ve Allah'a şükürle, anahtarı ben kuluna verdiler.

Müezzin mahfilinin güneydoğu köşesinde sütun üzerine kimin yaptığı bilinmeyen son derece acemice, yaklaşık 15 cm. uzunluğunda, 5 cm. genişliğinde ters bir lale motifi kazınmıştır. Bir rivayete göre, camiinin yapılacağı arsa üzerinde bir lale bahçesi bulunmaktaydı. Bu arsanın sahibi, başlarda arsasının satılmasını istemedi. En sonunda, Mimar Sinan'dan camide bir lale motifi olmasını isteyerek arsasını sattı. Mimar Sinan'da lale motifini ters olarak yaptı. Lale motifi bu arsada bir lale bahçesi olduğunu, ters lale olması ise sahibinin tersliğini temsil etmektedir. Ancak Selimiye Vakfiyesi'nde de görüleceği üzere, cami Edirne'nin ilk sarayından bir bölüm üzerine kurulmuştur. Bu nedenle, bahsi geçen rivayet doğru değildir. Vakfiyenin Selimiye Camii'nin yeri ile ilgili bölümünün çevirisi ise şöyledir: Merhum Sultan'ın bu şehrin merkezindeki, havası temiz tepede, evvelce yaptırdığı Eski Saray'ın yerinden ayrılan bölümde, görüşe görkemli bir yer oluştu. Bu yere, Kanuni oğlu Sultan Selim, cennet gibi güzel bir cami yapıp yükseltti ...